Digital transformation - jedyna opcja ratunku dla branży finansowej?

Autorzy: Tomasz Soroka, Zbigniew Waz

12.03.2018
Suma globalnych inwestycji w branżę fintech w samym tylko trzecim kwartale 2017 osiągnęła 8,2
miliardy USD. Nowatorskie technologicznie spółki rzuciły rękawice globalnym korporacjom
finansowym i wcale nie stoją w tej walce na przegranej pozycji, ponieważ mają po swojej stronie nowe
pokolenie klientów poszukujących wygodnych rozwiązań opartych o technologie internetowe oraz
mobilne. Tradycyjne banki stoją przed dużym wyzwaniem: w jaki sposób dostosować swoją strategię
do nowych reguł gry?

Nowe pokolenie klientów
Branża finansowa obserwuje napływ nowego pokolenia klientów: to ci sami młodzi ludzie, którzy dekadę
temu zachłysnęli się ofertą nowych spółek technologicznych, które przeobraziły bezpowrotnie krajobraz
globalnej sieci Internet. Millenialsi docenili łatwo dostępne, intuicyjne, nieodpłatne usługi oferowane
przez Facebooka, YouTube, Gmail oraz Apple windując cenę akcji wymienionych spółek oraz pomnażając
majątki ich założycieli. Dzisiaj, to pokolenie poszukuje tych samych cech oraz konsumenckiej wartości w
usługach branży finansowej. Według raportu firmy doradczej EY 1 , nowe pokolenie klientów banków,
przywiązuje bardzo dużą uwagę do wygodnych i wyrafinowanych technicznie rozwiązań oferowanych
przez usługodawców: ciekawsza aplikacja mobilna, może okazać się argumentem przeważającym w
wyborze niewielkiego startupu kosztem dużego banku. Tradycyjne instytucje aby pozyskać klientów z
tego segmentu są zmuszeni do podjęcia strategicznej decyzji, polegającej na wprowadzeniu
innowacyjnych mobilnych usług. W przeciwieństwie do niewielkich startupów, owa zmiana strategii
wiąże się z kosztownym procesem transformacji wewnętrznych procesów biznesowych, pozyskaniem
wykwalifikowanych ekspertów z rynku oraz obarczona jest dużym ryzykiem niepowodzenia z powodu
długiego procesu wprowadzenia finalnego produktu na rynek. Czy to oznacza, że duże korporacje
finansowe stoją na z góry przegranej pozycji? Z pewnością nie: na ich korzyść działają zarówno duże
zasoby kapitału jak i ugruntowana (tak że pod względem regulacyjnym) pozycja rynkowa. Ponadto,
baczni obserwatorzy odnotowują nowy trend: branżowi eksperci pod patronatem dużych spółek
technologicznych wymieniają się najlepszymi praktykami oraz poszukują synergii pomiędzy bankowością
a software house’ami w celu transformacji swoich firm w tzw. zwinne instytucje.

ZWINNA INSTYTUCJA. Jakie elementy trzeba połączyć, żeby ją osiągnąć?

Coraz częściej w literaturze oraz prasie branżowej pojawia się określenie zwinna firma lub zwinna
instytucja, szczególnie w kontekście ostatnich wyzwań stawianych podmiotom biznesowym branży
finansowej. Genezy tego pojęcia należy upatrywać w popularnej metodologii zarządzania projektami
(tzw. zwinne metodyki, ang. Agile) wykorzystywanej przede wszystkim w procesie pisania oprogramowania: głównym założeniem tej teorii jest gotowość na wprowadzanie zmian w wytwarzanym
produkcie w zależności od ewaluujących oczekiwań klienta. Kolejne wersje oprogramowania wytwarzane
są krótkich ramach czasowych (sprintach), dlatego na każdym etapie projektu dostarczany jest
wartościowy oraz funkcjonalny produkt. Lawinowy wzrost udziału w rynku innowacyjnych firm to sygnał
alarmowy dla konkurencji działającej w o oparciu o tradycyjny model biznesowy: gotowość do zmian w
zależności od oczekiwań klienta oraz zapewnienie najwyższej jakości usług to warunek do rentownej
działalności.
Temat usprawniania oraz automatyzowania procesów biznesowych nie stanowi dziś już pieśni
przyszłości, lecz staje się naturalnym elementem strategii wielu firm szukających optymalizacji kosztowej
strony operacyjnej działalności na polskim rynku. Pod patronatem Microsoft zainicjowany został program
Digital Excellence, promujący cyfryzację oraz automatyzację procesów przy wykorzystaniu RPA (robotics
proces automation), sztucznej inteligencji (AI) oraz uczenia maszynowego (machine learning). Według
wyników badań przeprowadzonych na potrzeby programu 82 proc. polskich menedżerów przyznaje, że
rozwój cyfrowych kompetencji zespołu to najważniejsza inicjatywa w ramach cyfrowej transformacji ich
biznesu, ale jedynie 36% badanych ma zdefiniowaną strategię cyfrową dla całej firmy 2 . Dzięki
transformacji cyfrowej oraz automatyzacji instytucje finansowe eliminują uciążliwe oraz oparte o
papierowe dokumenty procesy, poprawiając doświadczenie ostatecznego klienta: eliminowana jest
konieczność wizyt w oddziale, interakcja z bankiem przeniesiona jest w świat wirtualny. Poprzez
obniżenie kosztów operacyjnych, banki są w stanie obniżyć opłaty oraz prowizje.

Wsparcie wyspecjalizowanych firm kluczem do sukcesu
W obliczu dużego popytu na innowacje w finansach i bankowości oraz konieczności zmiany strategii
biznesowej dużych firm pojawia się kolejne wyzwanie związane z dostępem do wykwalifikowanej kadry
oraz przetestowanych modeli wdrożenia digital transofrmation. Okazją do przeanalizowania tego
problemu w interdyscyplinarnym gronie była konferencja Supply Chain Finance odbywająca się we
Frankfurcie na początku lutego tego roku. Tematem przewodnim kongresu było wykorzystanie
innowacyjnego oprogramowania oraz rozwiązań mobilnych w procesach zapewniających płynność
finansową spółek handlowych, konkretnie w faktoringu odwróconym lub procesach trade finance. Do
niedawna usługi tego typu były oferowane głównie przez duże banki, które dysponowały pokaźnym
kapitałem, ale ich procesy często były nieefektywne i obciążone papirologią. Od momentu pojawienia się
na horyzoncie fintechowych spółek, oferujących o wiele wygodniejszy i szybszy dostęp do gotówki,
również liderzy branży rozpoczęli poszukiwać drogi do ucyfrowienia i optymalizacji działalności. Według
ekspertów zgromadzonych we Frankfurcie można zauważyć nowy trend w branży finansowej: banki z
racji dostępnego kapitału oraz rozpoznawalności marki, nawiązują współpracę ze spółkami fintech – w
zamian za promowanie ich produktów i usług otrzymują dostęp do fachowej wiedzy oraz najwyższej klasy
specjalistów.

Konieczność wprowadzenia zmian efektywnie i szybko skłania bankierów do zasięgnięcia rady
zewnętrznych konsultantów digital excellence. Firmy takie jak LEAWARE, partner programu Liderzy
Cyfryzacji, dostarczają wsparcie dla biznesów w zakresie zdefiniowania potrzeb klienta, stworzeniu
zoptymalizowanych rozwiązań oraz ich wdrożenia. Z punktu widzenia usługodawcy, jest to rozwiązanie o
wiele szybsze oraz efektywniejsze kosztowo aniżeli zatrudnianie specjalistów w ramach wewnętrznej